Document Type : Original Research Paper
Article Title Persian
Authors Persian
تعیین وضعیت در ماهوارهها، بهویژه در مراحل تزریق و استقرار در مدار، نقش بسیار مهمی در موفقیت مأموریت فضایی ایفا میکند. ازاینرو، طراحی حسگرها و الگوریتمهای تعیین وضعیت همواره مورد توجه پژوهشگران و صنایع فضایی بوده است. در ماهوارههای کوچک، محدودیتهای جرم، توان مصرفی و هزینه، در کنار نیاز به دقت و قابلیت اطمینان مناسب، از مهمترین چالشهای طراحی سامانه تعیین وضعیت محسوب میشوند. این محدودیتها موجب شده است معماریها و الگوریتمهای متنوعی برای دستیابی همزمان به دقت مناسب و هزینه پایین ارائه شوند. در این پژوهش، ترکیبی از حسگرهای ژیروسکوپ، حسگر خورشید و مغناطیسسنج برای سامانه تعیین وضعیت یک ماهواره کوچک ارائه شده است تا ضمن کاهش هزینه و جرم سامانه، دقت و قابلیت اطمینان مناسبی نیز فراهم شود. در این ساختار، حسگرها علاوه بر ایفای نقش اصلی خود، بهعنوان حسگرهای مکمل و افزونه نیز عمل میکنند تا در شرایط خرابی یا افت عملکرد برخی حسگرها، قابلیت اطمینان سامانه حفظ شود. ژیروسکوپ با پهنای باند بالا قادر است تغییرات سریع نرخ زاویهای را در بازههای زمانی کوتاه با دقت مناسب اندازهگیری کند. حسگر خورشید نیز بهصورت دورهای اطلاعات دقیقی از وضعیت ماهواره نسبت به خورشید فراهم کرده و در عین حال موجب جبران دریفت زمانی ژیروسکوپ میشود. مغناطیسسنج در شرایط کسوف، که حسگر خورشید فاقد اندازهگیری معتبر است، بهعنوان جایگزین مورد استفاده قرار میگیرد و همچنین بهعنوان مکمل حسگر خورشید در افزایش دقت تخمین وضعیت نقش دارد. با این حال، اغتشاشات مغناطیسی و طوفانهای خورشیدی میتوانند عملکرد مغناطیسسنج را تحت تأثیر قرار دهند؛ بنابراین حسگرهای دیگر باید کاهش دقت آن را جبران کنند. در نتیجه، تلفیق اطلاعات این حسگرها باید بهگونهای انجام شود که علاوه بر دستیابی به دقت مطلوب، قابلیت اطمینان لازم در برابر خرابی و افت عملکرد حسگرها نیز تأمین گردد. در این پژوهش، فیلتر کالمن توسعهیافته با استفاده از مدل سینماتیکی حرکت دورانی و دادههای ژیروسکوپ، وضعیت ماهواره را پیشبینی کرده و سپس با بهرهگیری از اندازهگیریهای حسگر خورشید و مغناطیسسنج، تخمین وضعیت را اصلاح میکند. نتایج حاصل از سناریوهای مختلف شبیهسازی نشان میدهد که الگوریتم پیشنهادی قادر است وضعیت ماهواره را با دقت مناسب تخمین زده و در برابر اختلالات و شرایط عملکردی مختلف از پایداری و مقاومت مطلوبی برخوردار باشد.
Keywords Persian